ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ν. ΣΑΘΑΣ (Αθήνα 1842 – Παρίσι 1914): Ένας πρωτοπόρος μεσαιωνοδίφης
Γράφει ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΑΘΑΣ – ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ Ο Κωνσταντίνος Σάθας [1] υπήρξε ο Έλλην λόγιος που ήρθε σε αντίθεση με τον Κωνσταντίνο Παπαρρηγόπουλο· αντίθετος στη θεωρία του ελληνοχριστιανικού πολιτισμού, έφτασε στο σημείο ακόμη και να αρνηθεί την ελληνικότητα του Βυζάντιου. Πίστευε ότι απαραίτητη προϋπόθεση για να στηριχθεί οποιασδήποτε θεωρία περί ελληνικότητας του Βυζαντίου, έπρεπε πρώτα να προηγηθεί αυστηρή επιστημονική λαογραφική έρευνα, προκειμένου να αποθησαυρισθούν όλες οι εθνικές παραδόσεις και ο γλωσσικός τους πλούτος. Για τον εκ Γαλαξιδίου καταγόμενο ιστοριοδίφη, η ιστορική συγγραφή όφειλε οπωσδήποτε να στηρίζεται στις πηγές της κάθε χρονικής περιόδου, και τέτοιες ήταν, για τη μεν χιλιόχρονη βυζαντινή περίοδο, οι πολλοί ιστοριογράφοι της εποχής εκείνης, για την δε εποχή της Τουρκοκρατίας, οι ξένοι περιηγητές. Εκείνο όμως που για τον ίδιο είχε περισσότερη σημασία ήταν τα έγγραφα των αρχείων, ειδικά των ξένων κρατών, τα οποία μαζί με τα λογ...